13-5-2001 Column 106 Internet: Muziek en Boeken (8)



Naar aanleiding van een aantal artikelen, die recent in de USA pers verschenen (Herald Tribune, New York Times, Business Week) zal de komende weken een aantal van de aspecten behandeld worden, die steeds ter sprake komen.

In de muziekindustrie bestaan 3 inkomstenbronnen. De verkoop van CD's, de concerten en de merchandising. In Nederland bestaat dan nog de bijdrage van Buma-Stemra om het verlies van inkomsten uit het intellectueel eigendom van de artiesten, dat zij mislopen bij het gebruik van hun muziek in openbare ruimten, te compenseren.
Naar men denkt kan het internet een vierde inkomstenbron worden. Op dit moment lijkt het daar niet op. MP'3 worden via talloze sites direct van het net gedownload. Dit terwijl de absolute top-site op dit gebied de Napster Community zodanig onder juridisch vuur heeft gelegen, dat de leden in horden weglopen en zij geen schijn meer zijn van wat het een paar maanden geleden nog was.
Bertelsmann heeft Napster met zijn afspraken met recht doodgeknuffeld.
Voortdurend wordt er in de muziekindustrie gesproken over de noodzaak de klant de CD's te laten samenstellen. Men kan dan zelf de favoriete CD's branden. De flexibiliteit van de muziekliefhebber wordt dan veel groter, want hij bepaalt wat hij wil en betaalt niet meer voor rommel die met twee of drie goede nummers op een CD wordt uitgebracht. Hij bepaalt netjes via het internet voor de gekochte nummers. De logistiek en de distributie wordt veel eenvoudiger en goedkoper. Het is echter de vraag of deze handelswijze daadwerkelijk volume aan de markt gaat toevoegen en of het niet meer een verschuiving van binnen verkoop processen is. Het zal in ieder geval voor bedrijven als Free Record Shop en Virgin een ontwikkeling zijn waarmee zij niet blij zijn. Opvallend is dat Virgin al snel heeft onderkend dat klanten hun eigen CD's willen samen stellen, zodat zij de service verlenen om in huis CD's van eigen samenstelling te branden. Getuige de laatste kwartaalcijfers staan de resultaten van Free Record Shop op dit moment behoorlijk onder druk. Algemeen kan worden vastgesteld dat de industrietak maar spaarzaam en met zekere tegenzin gebruik maakt van de nieuwe technologie. Men verschuilt zich graag achter het feit dat men denkt dat het in de praktijk met het downloaden van internet wel zal meevallen vanwege de gebrekkige snelheden die daarin bereikt kunnen worden. Het ontwerpen en zelfs denken aan nieuwe businessmodellen laat dus nog even op zich wachten. Gezien de opbrengsten voor de label-fabrikanten kan men zich ook wel voorstellen, dat men weinig aandrang heeft een ontwikkeling te starten waarvan men zelf het slachtoffer kan worden. Toen de CD de Lp kwam vervangen zijn de prijzen wereldwijd verdubbeld en dat prettige prijsniveau is tot op heden gehandhaafd gebleven. De CD-producenten zijn er rijk van geworden en traag. Kijk op de nieuwsgroepen eens naar het oordeel van de consument. Daar hoeft echt geen studie meer voor gedaan worden. Vernietigend!! Populaire prijsstelling zou ongetwijfeld de opkomst van nieuwe technologie hebben geremd, omdat het bezit van de CD voor velen toch iets is wat telt. De waanzin in het hele verhaal is dat de artiesten uit de opbrengst vaneen CD zo'n 1 tot 2 procent ontvangen en de CD producenten de rest. Die rest is een grof veelvoud van de opbrengst van de artiesten die het intellectueel eigendom vertegenwoordigen. Je zult dus verwachten dat in geval van betaalde downloads bij de producenten deze situatie in ieder geval be´nvloed wordt door de lagere distributie kosten, maar dat blijkt niet zo te zijn. Nog meer winst voor de labels dus. Hetzelfde geldt ook voor de boekenuitgeverijen. In Nederland zal nog een aantal jaren het boekenkartel getolereerd worden door de EU.
Uit dit verhaal wordt duidelijk dat de ontwikkeling op technologisch gebied zal doorgaan of de huidige dominerende partijen op de markt dit nu leuk vinden of niet. Waar de technologie een bres zal slaan in de dam die men tegen free downloads meent te hebben opgeworpen is nu nog niet te voorzien. Maar het feit dat het gebeurde was enige jaren geleden ook niet te voorspellen. Een ding is zonder verdere discussie duidelijk, het huidige businessmodel zal op de schop gaan, waarbij de artiesten of het nu schrijvers of muzikanten zijn meer zeggenschap over en meer opbrengsten van hun intellectuele eigendommen.
Het lijkt daarom zaak voor de traditionele marktpartijen om zich voortvarend op de nieuwe ontwikkelingen te storten in plaats van schimmige defensieve achterhoedegevechten te voeren.


Noot: Kijk voor het regelmatig bijgewerkte banenaanbod op de IBS vacature-pagina's en op http://www.jobbingmall.nl/ en regelmatig op de nieuwsgroepen nl.markt.banen en dds.banenmarkt.

 
© TW 2001