11-11-2001 Column 115: Het leven na 11 september..
 
De aanslag op de Twin Towers heeft veel veranderd in onze wereld.
Ieder bedrijf met "lijken in de kast" haast zich om te verklaren, dat het vooral na 11 september erger is geworden.
De "Nieuwe Economie" is officieel doodverklaard. Goeroes als Rienk Kamer haasten zich te verklaren, dat zij het allemaal al hadden zien aankomen. Voorspellingen dat het op de beurs nog erger wordt door die renteverlagingen, die Greenspan heeft aangekondigd, zal het allemaal niet beter maken. Het vertrouwen is weg. Het lijkt wel of wij erg ons best doen om dat zo te houden. Waar vroeger gezegd werd, dat de beurs altijd vooruitloopt op de ontwikkelingen, worden nu gegevens uit het tweede en derde kwartaal ingewreven alsof het iemand ontgaan zou kunnen zijn, dat het in die kwartalen al niet goed ging.
Airlines vallen om als dominostenen en onze nationale trots staat nog overeind! Gelukkig niet gefuseerd met Alitalia, want die moet nog omvallen en met een goede kaspositie, die nog veel beter zou hebben kunnen zijn als men niet onder druk van de aandeelhouders eigen aandelen zou hebben ingekocht.
Maar ja, als je alles van tevoren weet, is rijk worden geen kunst. De kans dat onze KLM sterker uit deze crisis komt dan het erin ging, is lang niet uitgesloten. Het blijft afwachten, maar gezien de gigantische verliezen elders in de markt, zal het airline-landschap er over een jaar of zo compleet anders uitzien. Het is maar goed, dat KLM met Leo van Wijk een stuurman aan het roer heeft, die zich niet snel laat intimideren. Op een koers van rond de 10 Euro kan KLM wel eens een hele leuke belegging zijn!
Ook zo genoten van die nieuwe uitdrukking? Men kan een paard wel naar de waterbak of voederbak brengen, maar niet dwingen te eten of te drinken. Nee vanzelfsprekend niet! Door alle paniekberichten van de laatste maanden is er nogal wat kapitaal vernietigd. De beleggers zitten bepaald niet zo ruim in de financiële middelen als enige maanden geleden.
Dat komt wel weer, maar zal toch wel enige tijd in beslag nemen.
In de tussentijd is er voor veel bedrijven een tijd van introspectie aangebroken. Plotseling verschijnen overal artikelen, die duiden op een doorbrekend inzicht, dat jonge managers, niet de beste oplossing vormen voor gedisciplineerd en volhardend bestrijden van een crisis, hoe klein ook. Openlijk komt er kritiek op de jobhoppende generatie, die de vlucht vooruit verkoos boven de directe aanpak van de problemen. Bokje springend over de eigen onkunde zijn nogal mensen in een positie gekomen waarin men terugkijkend alleen nog maar kan denken aan gepasseerde stations. Voor het gezin en de leefomgeving is een stap terug niet meer haalbaar!! Wat dat in de komende maanden aan narigheid in de privé kringen gaat opleveren, is slecht te overzien. Met name in de ICT-dienstverleningswereld speelt deze problematiek. Steeds bezig met het aloude "uurtje-factuurtje" spel, werd de prijs/kwaliteitsverhouding uit het oog verloren. De narigheid in die sector begon al in het 4e kwartaal van 1999. Zoals ik eerder reeds in deze column schreef, bleef van het millenium eigenlijk overal een katterig gevoel over. Een idee, dat het geheel zwaar gedramatiseerd was, werd bij de bedrijven onderdrukt om zelf niet dom over te komen. De nieuwe horde van de invoering van de Euro leidde niet opnieuw tot ongebreidelde activiteit. Men moet terug naar de basis van alle gezonde bedrijfsvoering: Het bieden van kwaliteitsproducten op een competitieve markt. Er zal nog veel moeten worden gesaneerd. Met stijgende verbazing zie ik hoe enorme aantallen specialisten in de markt komen. Niet meer nodig. Ja, maar hoe kon het dan vorig jaar nog zó anders zijn. Niemand weet het. Mag ik een suggestie wagen? De lucht is uit de markt gelopen. Eerst liep ieder nog achter dezelfde projecten aan, gevolg vraag op arbeidsmarkt voor posities, die zowel bij werkgever a, b, c en d, alle bieders op een enkel project moesten worden ingevuld. Nu is het omgekeerde het geval. Inmiddels worden al maanden tijdelijke contracten niet meer vernieuwd en moeten zelfs vaste krachten afvloeien. Dat geeft een dramatische aanblik, maar het zal wel weer omdraaien. Wanneer? Spoedig! Hoe spoedig?
Moeilijk te zeggen. Een paar maanden rust op de aandelenmarkt en het terroristenfront zullen in ieder geval veel goed doen. De aandelenmarkt wil inmiddels al wel weer omhoog. Bespiegelingen rond de schulden van KPN zijn en blijven nutteloos. De schuld van vandaag, binnen waardeverhoudingen van vandaag, kan er over 6 maanden tot een jaar heel anders uitzien. Want de recente afwaarderingen kunnen immers net zo makkelijk leiden tot opwaarderingen binnen de marktverhoudingen. Dat stelt de afwaardering en de paniekzaaierij omtrent de afwaardering van KPN door NTT Dokomo in een kwaad en uiterst negatief /pessimistisch daglicht.
Voor de mensen, die nu buiten hun schuld op de arbeidsmarkt terechtkomen, heb ik nog een paar adviezen:
Gebruik deze gedwongen sabattical voor een studie in een kennisrichting waar de markt in de naaste toekomst behoefte aan kan hebben. Maak jezelf breder in kennis, vul gaten in je theoretisch kennis op. Accepteer posities, die thans misschien aanzienlijk minder salaris opleveren dan de top die je gewend was. Zodra het klimaat beter is, heb je dan in ieder geval geen gat in je CV en hebt het beste gemaakt van een slechte situatie en ook dat telt mee bij de beoordeling voor een volgende zware positie! Denk aan Cruyff "ieder nadeel, heeft zijn voordeel". Vecht voor wat je waard bent. Stop eens met zoeken naar een "nieuwe uitdaging" , maak de dagelijkse "gedegen" prestatie tot de kern van je bevrediging en arbeidstrots.
Een advies aan bedrijven heb ik ook! Kijk eens goed rond op de markt naar die doorgewinterde manager van 45 tot 55 jaar, die niet meer zo nodig was, toen het mode was om "eager young potentials" binnen te halen. Veel van deze mensen hebben ervaring met "worstelen en boven komen". Luctor et Emergo!!!
 
Noot: Kijk voor het regelmatig bijgewerkte banenaanbod op de IBS vacature-pagina's en op http://www.jobbingmall.nl/ en regelmatig op de nieuwsgroepen nl.markt.banen en dds.banenmarkt.
 
© TW 2001