2-6-2002 Column 123 Nederland Democratie, Bureaucratie of Mediacratie?
 
Na de moord op Pim Fortuyn wordt er veel gediscussieerd over de bureaucratie binnen onze democratie. Dat lijkt een logisch onderwerp. Met verwijzing naar eerdere columns, waarin geregeld de rol van de media in ons dagelijks leven in het middelpunt heeft gestaan, wil ik graag nog eens ingaan op de stelling: Nederland is een Mediacratie (trouwens niet alleen Nederland!!).
In de afgelopen jaren is de stroom informatie, die op ons afkomt, gigantisch gegroeid.
Niet zo maar, maar omdat er behoefte aan leek te bestaan.
Heel veel artikelen werden gewijd aan het ontstaan van de informatiemaatschappij, minder aan de gevolgen ervan voor de samenleving.
Waar al die informatie vandaan komt en of deze ook juist is, staat niet of nauwelijks ter discussie. Slechts de snelheid, waarmee men de massa bereikt, lijkt te tellen!
Vaak denk ik terug aan mijn eerste marktrapporten. Bloed, zweet en tranen plengde ik om maar te zorgen, dat de inhoud gebaseerd was op gedegen feiten-research en ik persoonlijk kon instaan voor de juistheid van de conclusies. Niet, dat ik hiermee wil zeggen, dat het maar een rommeltje is met alle informatie, die nu op ons afkomt, maar een bepaalde mate van manipulatie van de feiten is de verschaffers van informatie niet vreemd.
Vroeger werd dat propaganda genoemd, maar ja tijden veranderen!
Wie kent niet het verhaal van de manager, die zijn rapport doorspekte met "onjuistheden", moedwillig aangebracht om te kunnen vaststellen of zijn lezers ook echt kennisnamen van de inhoud van zijn rapportering. Tot zijn niet geringe verbazing bleken de onjuistheden niet te zijn opgemerkt. Reden waarom men thans rapporten en nieuwsbulletins ook vooraf laat gaan door HEADLINES. Hapklare brokken voor een groot publiek. Doel beantwoord, men is op de hoogte! Weliswaar niet gedetailleerd, maar de achtergronden kan men altijd later nog lezen, als men er behoefte aan heeft. Praktijk is, dat men tussen de stapels publikaties en de werkdruk daar vaak niet meer aan toekomt.
Deze wijze van informeren is geleidelijk aan alle geledingen van onze samenleving binnengedrongen. Een vechtpartij bij het voetballen leidt zo tot het scheiden van supporters in de vakken. Niemand, die zich dan nog herinnert, dat de psychologie over deze verschijnselen weet te melden, dat de sociale controle van het gewenste gedrag van het individu afneemt naarmate hij zich kan verschuilen in de anonimiteit van de massa. de politie kan de dader niet meer op heterdaad betrappen, waardoor ongewenst gedrag getolereerd wordt met inzet van een hele politiemacht, die op haar beurt het respect van de massa verliest, omdat het een exponent is van een machteloos machtsapparaat zonder tanden!!
Ik herinner mij nog de zondagmiddagen op de voetbaltribune aan de hand van mijn vader. Volle stadions 25.000 man op de tribune, een vrolijke stemming, twee agenten en mijn vader die mij er van tijd tot tijd op wees, dat mijn uitbundigheid over de prestaties niet allerwegen gedeeld werd en of ik mij in mijn uitingen wat kon matigen.
Zo waaide in de grenzeloze informatiemaatschappij een aantal jaren geleden ook het begrip shareholdersvalue naar ons land over, gevolgd door het modeverschijnsel om te cashen door ondernemeningen naar de beurs te brengen.
Winst maken mocht weer, rijk worden was geen vies woord, want dat genereerde weer nieuwe investeringen en nieuwe arbeidsplaatsen.
Veel publiciteit zorgde voor een toenemende interesse voor beleggen. En wat ging het goed!!
Winst maken mocht niet alleen, maar moest, ieder kwartaal meer als het kon en bij voorkeur groei met dubbele cijfers. De Nieuwe Economie was geboren, gebaseerd op de ICT zou niets meer hetzelfde blijven. De kost ging voor de baat uit. Een goed verhaal werd gehonoreerd, een slecht verhaal genadeloos afgestraft. Managers kregen vierkante ogen. Bestuurden met één oog op de AEX en het andere op het personeelsbestand en de papiervernietiger (Enron).
Dit veroorzaakte een nerveuze managementstijl en slechts de sterkste managers hielden vast aan hun strategische uitgangspunten, wat ze op nogal wat kritiek uit analistenland kon komen te staan. Soms leek het jammer dat er nog managers nodig waren, immers de analisten zagen het allemaal veel eerder en veel beter en ze wilden het weten ook!
Weinigen volgden de topanalisten zodanig intensief, dat ze bemerkten, dat de meningen wel heel vaak bijgesteld werden en bepaald niet zo consistent waren als ze op het eerste gezcht leken. Inmiddels verschijnen de eerste artikelen in de pers waarin het gedrag van vooraanstaande analisten aan de kaak wordt gesteld en een aantal reeds voor de rechtbank gedaagd zijn wegens belangenverstrengeling.
Op basis van de HEADLINES techniek en de jobhob praktijk zijn er twee typen managers ontstaan.
1. De bekwame manager, begaafd en intelligent, die boven komt drijven door zijn kennis, ervaring, inzicht en leiderschap.
2. De slimme manager, die steeds de confrontatie met zijn falen weet uit te stellen, door in deze maatschappij met veel arbeidsvraag, de bijl vooruit te blijven. Door op tijd verder te hoppen naar een hoger niveau, waar hij uiteraard een goed verhaal heeft. Op weg naar het strategisch managementniveau, waar hij om zich heen kijkt en anderen slachtoffert of de schuld van het ondernemingsfalen geeft. Er worden immers daadkracht en drastische uitspraken en ingrepen van hem verlangd.
Helaas vinden wij dit laatste type managers overal van landsbestuur tot bedrijfsleven.
Op die manier wordt onze maatschappij geregeerd en gemanipuleerd door HEADLINES. Wordt onze mening er door gevormd of bijgesteld en reageren wij op alle informatie, die ons wordt aangereikt.
Laten wij ons een crisis aanpraten of demoniseren wij leiders en managers of raken wij in de wolken van optimisme.
Wie of wat is er schuld aan deze ontwikkeling?
Die vraag is eenvoudig te beantwoorden, wijzelf!
Zolang wij lui en genoegzaam de HEADLINES opzuigen en niet in staat zijn gedegen en gedisciplineerd onze eigen levenskoers uit te zetten, zo lang zal de propagandamachine van de HEADLINES ons in de ban houden van de Mediacratie!

 
Noot: Kijk voor het regelmatig bijgewerkte banenaanbod op de IBS vacature-pagina's en op http://www.jobbingmall.nl/ en regelmatig op de nieuwsgroepen nl.markt.banen en dds.banenmarkt.
 
© TW 2001