30-05-1999 Column 37: Je toekomst zelf bepalen!

Succesvolle mensen hebben de eigenschap om hun eigen toekomst te willen bepalen. Dat betekent dat ze eraan hechten hun eigen mening te vormen en daar blijk van te geven, k als hun omgeving dat niet zo leuk vindt. Zouden ze zich daar wel aan storen dan waren ze de politiek wel in gegaan. Dan waren ze voor het compromis en de consensus gaan leven. Daar is niets mis mee, maar de n kan daar beter tegen dan de ander, die in een overlegcultuur heel onrustig wordt van het feit, dat hij zijn zaakjes niet in eigen hand kan houden. Op den duur slijt dat behoorlijk en gelukkig kunnen we allemaal kiezen wat ons het beste ligt.
Binnen onze samenleving hebben de managers (succestrainers) het niet makkelijk. Gecompliceerd als het bedrijfsleven is, kun je natuurlijk niet alles alleen. Het gaat er dan om dat je de gave bezit om een winnend team om je heen te bouwen met jou, bij voorkeur, als inspirerend leider. Als je geen goede sfeer binnen je team kunt bouwen, wordt het nooit iets. Voorbeelden te over. Denk maar aan de voetbalsport. Waarom wordt Louis van Gaal met verschillende voetbalteams in verschillende landen jaar na jaar kampioen? Omdat hij zo aardig is? Kom nou! Het is makkelijker om een legioen Van Gaal haters bij elkaar te krijgen dan om zijn fans te verzamelen. Toch blijkt nu weer dat tal van voetballers uit de Ajax succesperiode Louis van Gaal weer opzoeken bij Barcelona. Ja zegt u geen wonder daar kunnen ze veel meer verdienen! Toch blijft dan het feit dat men zich blootstelt aan de grillen en nukken van een ongemakkelijk mens. En kennelijk heel graag!
In principe voldoet Van Gaal aan het basisprincipe, dat hij zoekt naar de besten. Daarmee maakt hij het zichzelf niet makkelijk, omdat de besten ook vaak het moeilijkste samenwerken in een team. Klaarblijkelijk heeft Van Gaal een duidelijke gave om dit soort karakters bij elkaar te brengen. Gaat het dan nooit mis? Ja natuurlijk wel. Er zijn kameleons die zich binnen een groep fantastisch aanpassen tot en met een spelniveau, dat boven hun kunnen ligt. De kracht ontlenen ze daarvoor aan het collegiaal zelfvertrouwen. Gaat het mis, dan zie je een dergelijk groep op talloze andere aspecten falen. Een voorbeeld is de prestatie, die Ajax het afgelopen seizoen leverde in het 2e jaar na Van Gaal. Het eerste jaar onder Morton Olsen bracht een ontspanning binnen het team, die leidde tot nog een jaar topprestaties direct gevolgd door een totaal verval in kwaliteit en discipline. In de voetballerij liggen van een dergelijke ontwikkeling tal van voorbeelden voor het grijpen. Als het misgaat is het de taak van de leider de oorzaak daarvan vast te stellen en daar effectief wat aan te doen, vr de schade onherstelbaar is. Zonder te willen ingaan op concerns waar we parallellen met topvoetbalclubs kunnen trekken, kan ik toch aanbevelen over het onderwerp "houdt je kansen in eigen hand, bepaal je eigen toekomst" binnen je eigen werkomgeving eens goed na te denken. Vragen die je jezelf dan kan stellen zijn:


Waar het op neerkomt is, dat mensen op de juiste manier gebruikt worden. Er zijn er die graag dienen, anderen nemen graag de leiding, sommigen ontwikkelen een sterk wij-gevoel binnen het team, terwijl er ook zijn die in de externe contacten overal kansen en uitdagingen zien, die ze in successen voor de onderneming kunnen omzetten. Een manier om ze de motivatie te geven om het beste uit zichzelf te halen, is om ze een groepsidentiteit te geven, waarmee zij zich kunnen identificeren. Iets waaraan ze graag loyaal willen zijn. Geef ze haalbare maar toch zware doelstellingen en motiveer altijd! Dat betekent dat er goed en vooral duidelijk moet worden gecommuniceerd. Niet alleen als het goed gaat, maar vooral ook eerlijk en helder als het wat minder goed gaat. Houdt die communicatie simpel, luister naar de argumenten van de teamleden en geef je eigen verhaal "inhoud". Beloon en straf streng en rechtvaardig en verwijder tijdig storende elementen uit het team. Dit is een absolute verantwoordelijkheid van een goed manager.
Wordt aan die voorwaarden niet voldaan, dan zit je absoluut niet in een winnend team. Dan kun je beter vroeger dan later je conclusies trekken en een betere werkgever zoeken! Voldoe je als manager niet aan dit geschetste beeld, zie dan zelf in dat de onderneming gebaat is bij je heengaan. Rekken van je bestaan als manager, past misschien wel binnen een politieke opstelling , maar betekent alleen het vasthouden aan je eigen status ten koste van het collectief. Consequentie is, dat je gemaskeerde falen mee naar huis neemt en ook daar niet meer functioneert en ook daar je zelfrespect wordt ondermijnd. Dat kan toch nooit je bedoeling zijn.

Bibliografie: Tactics, The Art and Science of Success, by Edward de Bono, Fontana Paperbacks 1986

© TW 2001