28-08-1999 Column 48: De ideale sollicitatie.

Deze keer zullen we het nog eens hebben over het solliciteren. Alsof er niet al te veel over geschreven en gezegd is. Toch is de sollicitatie naar de ideale baan een éénmalige kans op succes, een strafschop, een strafbal, het lukt of het lukt niet. Een herkansing zit er niet in! Als het misgaat, blijft er alleen de spijt dat je het misschien beter zou hebben kunnen voorbereiden. Die voorbereiding daar gaan we het nu over hebben. Het beste kun je je dat doen door een profiel van jezelf te maken. Daarin schrijf je precies op aan welke zaken je gehecht bent. Wat je belangrijk vindt in je werk, zoals zekerheden , geen verrassingen, goede communicatie met je collega's, met concrete dingen bezig zijn, duidelijke en volledige instructies met betrekking tot het korte en lange termijnbeleid, studiemogelijkheden, toekomstperspertief, ruimte voor persoonlijke groei, verantwoordelijkheden etc. Vervolgens ga je je sterkten bepalen, zoals leidinggevende capaciteiten (directief zijn), relationeel ingesteld, strategisch overzicht, stabiliteit onder druk, rapportering etc. Je zwakten liggen wat gevoeliger. Het gaat dan om je persoonlijke moed om nee te zeggen, te kunnen delegeren, onvoldoende persoonlijke betrokkenheid, kort en kernachtig formuleren. Met dit beeld in de hand moet je gaan kijken of er punten zijn die tegenstrijdig zijn, of zaken waaraan je extra aandacht kunt besteden. Als je voor jezelf je beeld hebt bepaald, is het handig daar eens met naasten en goede collega's over te praten. Kijk of zij jouw zelfbeeld herkennen of dat ze denken dat je iemand anders zit te beschrijven, want als dat zo is heb je een groot probleem. Soms is een gesprek over zo'n onderwerp met ondergeschikten ook heel verhelderend. Je moet het alleen wel aandurven en vooral kunnen! Heb je alles op een rijtje dan komt het erop aan dat je jezelf duidelijk en effectief kunt presenteren aan je nieuwe werkgever. Het is dan niet meer belangrijk wat je zelf voelt en denkt, maar wat de luisteraar bij het aanhoren van jouw verhaal gaat voelen, denken en verwachten. Zeker, positief maar vooral helder taalgebruik telt. Nooit beginnen over wat je hebt geprobeerd, of wat je mislukkingen zijn, maar vertellen in de actieve vorm "ik heb….". Houdt voortdurend oogcontact met je toehoorder, zodat je weet of men tevreden is met wat men hoort en je eventuele aarzelingen kan opvangen. Let er vooral op controlevragen te stellen, om vast te stellen of wat je bedoelt te zeggen wel op de juiste manier over komt. Op die manier kun je een beetje bijsturen. Als je weet waar je gaat praten, zorg dan dat je inlichtingen hebt ingewonnen over het bedrijf, de cultuur, de staffunctionarissen, de huidige gang van zaken, hun sterkten en zwakten, de verwachtingen over de naaste toekomst en jouw mogelijke rol daar in. Is ook maar iets van deze elementen niet duidelijk, vraag er dan expliciet naar. Dat maakt een positieve en alerte indruk. Zelfs als je zelf denkt dat het niet belangrijk is en dat je het allemaal al lang begrijpt, omdat jij weet wat je wilt, vraag het dan toch maar. Immers de andere partij weet helemaal niet wat door jouw hoofd speelt. Dus als er aarzeling is, is het prettig om vast te stellen, dat de sollicitant daar actief op kan inspelen en een mogelijke twijfel bij voorbaat uit de weg kan ruimen. Het meest dodelijke in een solliciatiegesprek is als de sollicitant zoveel zelfvertrouwen heeft, dat hij een uitstraling krijgt van "Laat mij maar, dan komt het allemaal wel goed….". Op dat moment heb je de procedure vermoord, zonder het te willen. Dat zelfvertrouwen is fantastisch maar vervult tijdens de sollicitatie geen enkele positieve rol anders dan je nieuwe werkgever op de kast jagen, omdat hij het gevoel krijgt, dat jij komt, ziet en overwint en als het even mogelijk zijn job erbij pakt! Een leuke strategische overweging maar niet erg zinvol bij een eerste kennismaking! Dat wil niet zeggen, dat als je tijdens het gesprek voelt, dat er zaken zijn, waarmee je niet kunt leven, het niet tot een regelrechte breuk van de communicatie kan komen. Ook dat is goed, want het geeft de ander de kans om vast te stellen hoe standvastig je bent in je mening. Het is echt niet zinvol om altijd mee te buigen met de heersende wind. Vroeger noemde men dat lippendienst verrichten. Omdat je dan tegen je persoonlijk karakter ingaat, ga je tegenzin ontwikkelen. De Engelsen noemden dat "to burn the candle on both sides". Een andere reden om "mee te buigen" kan een onbedwingbare lust zijn om sympathiek te worden gevonden of om te willen tonen hoe flexibel je bent. Allemaal vrij zinloos in een sollicitatieprocedure, want het draagt niet bij tot het persoonlijk respect waar alles binnen een onderneming op gebaseerd is. Tot slot nog een paar opmerkingen over situaties, die op het oog belachelijk lijken, maar die toch dagelijks nog voorkomen.

  • Besteed aandacht aan je voorkomen.
  • Kom op tijd op afspraken, maar vooral honoreer je afspraken. Een werkgever maakt tijd voor jou, laat hem niet voor niets wachten, maar heb de moed als je het niet ziet zitten om tijdig af te zeggen.
  • Laat zien dat je een eventueel dienstverband op hoge prijs stelt, door voortdurend naar de voortgang van de procedure te vragen, of zelfs gewoon even binnen te wippen om aanvullende vragen te stellen.
  • Kom niet op het laatste moment terug op je besluit in dienst te treden, maar maak een consequente keuze en blijf erbij. Mocht het onverhoopt toch tot zo'n dramatisch besluit komen wacht dan niet tot het laatste moment met dit te melden. Het wederzijds respect, begrijp je!
  • Realiseer je dat de eerste maanden bij een nieuwe werkgever vaak niet de eenvoudigste zijn, bereid je erop voor en zet je positief in met een gemotiveerd inkasseringsvermogen.
Noot: Kijk voor het laatste banenaanbod op de IBS pagina's van http://www.jobbingmall.nl en regelmatig op de nieuwsgroepen nl.markt.banen en dds.banenmarkt
 
© TW 2001