12-12-1999 Column 63: Communicatie.

Communicatie, daar draait het in het nieuwe millennium om. Men schreeuwt het van alle krantenkoppen.
Als je dan de rest van de berichten in diezelfde kranten leest, gaat het eigenlijk alleen maar over miscommunicatie. Of het nu om cultureel misbegrip gaat of over iets dat gewoon zakelijk moet worden bekeken.
Langzamerhand lijkt het erop of er meer sprake is van manipulatie dan van communicatie. Als het met gewone argumenten niet meer lukt dan maar met een grote bek en vaak nog met succes ook.
Alles kenmerkt zich door een geweldig ongeduld, om te lezen maar ook om te luisteren. Iedereen heeft het druk, waarmee vraag je je soms af. Zelf vraag ik me wel eens af wat het uitmaakt als je gewoon een paar dagen niets doet. Nu weet ik in mijn vak, dat je met je activiteiten verwachtingen wekt bij mensen, die soms in nood zijn of soms gewoon aan het jobhoppen, maar waar er ook een aantal bij zijn, die helemaal niets van je verwachten, maar alleen maar bezig zijn hun eigen marktwaarde te bepalen. De kwaliteit wordt bepaald door de perfectie die je weet te bereiken in de communicatie. Wat is het onderscheid tussen het ene CV en het andere? Langzamerhand is de vorm van het CV zodanig uitgekristalliseerd dat daar niet veel verrassends meer uitkomt. De ene kandidaat vertelt sappiger over zijn loopbaan dan de andere. Het is moeilijk specifiek aan te geven wat nu juist het ene CV aantrekkelijker maakt dan het andere. Sommige kandidaten beschouwen de helft van hun kennis als niet relevant en vertellen er dan ook helemaal niets over, de ander gaat op alles in tot in de meest miniscule details. Er komt ook veel imitatie voor. Dat betekent dat men de activiteiten van iemand op een hoger niveau kopieert als de zijne. Het aardige hiervan is, dat zoiets alleen maar te constateren is aan de perfectie waarmee deze episode wordt beschreven. Om die perfectie te ontdekken, moet men als headhunter niet vragen naar de bekende weg, maar daadwerkelijk op de hoogte zijn van de mores in de branche waarvoor men searched.
Het klinkt allemaal zo eenvoudig, maar dat blijkt het in de praktijk helemaal niet te zijn. Veel bureaus opereren aan de hand van testjes en checklists. Op zich allemaal zeer waardevolle instrumenten, maar niet doorslaggevend voor het evalueren van kandidaten. Het betere bureau doet dus wel degelijk veel meer dan het verzamelen van CV's en de daarop volgende schuifactiviteiten. Het gaat om communicatie met de kandidaten en op basis daarvan hun waarde vast stellen. Dat moet op een persoonlijke wijze gebeuren. In ons geval worden de CVs allemaal door de searcher gelezen en geŽvalueerd in een aantal categorieŽn en per categorie aangeschreven. Dus op de vraag of de benadering van de kandidaten computergestuurd is, kan ik dus nee zeggen. Dat men voor een eerste benadering een standaardtekst krijgt, die zoveel mogelijk informatie verlang is wel juist.
Doel van die eerste communicatie-uiting is het contact tot stand brengen. Een verwijzing naar de homepage helpt om de mogelijke kandidaat een indruk te geven van het soort bureau waarmee hij of zij contact gaat maken. Zodra er een reactie binnen is, is snelheid in behandeling van de post geboden. Men verwacht interesse voor het specifieke persoonlijke probleem. Dat betekent dat de communicatie zorgvuldig moet verlopen. De doelstelling is om de reactie op te volgen met een persoonlijk gesprek, waarin een goed algemeen contact wordt gemaakt. Vaak zijn dan nog niet eens zo zeer de technische en/of commerciŽle kwaliteiten van belang, maar vooral de sociale vaardigheid van de kandidaten. Op dat gebied kom je in de praktijk allerlei extremen tegen. Mensen die te ongeduldig zijn om een internet site te openen en al vast maar hun mening gaan geven over hun gesprekspartner, die nog niet de gelegenheid heeft gekregen iets te zeggen. Vaak zijn dit mensen die worstelen met hun eigen zelfkritiek en dus al zeker niets kunnen aanhoren van een ander. Heel vervelend als je je realiseert hoe die karaktereigenschap je in je functioneren belemmert, omdat je de ander niet de kans gunt met je te communiceren en je daardoor kennis en informatie te verschaffen, waar je uiteindelijk zelf om gevraagd hebt en waarvan je denkt dat het nut voor je heeft. Het zijn overigens trekjes, die je veel tegenkomt bij personen die niet echt in een situatie van harmonie met hun omgeving of met henzelf zijn opgegroeid. Vaak zijn ze in een bepaalde fase van hun leven nog wel eens op psychologisch terrein begeleid ten einde ze wat beter weerbaar te maken. Assertiviteit bijgebracht, of was het agressiviteit? Niet de leukste mensen om snel en effectief mee te communiceren. Gelukkig vormen het uitzonderingen zeker als men zich niet waagt op markt van starters. IBS werkt hoofdzakelijk voor mensen die tenminste op zoek zijn naar een tweede werkgever. Die hebben dus al een beetje geleerd effectief te communiceren. De afgelopen week hebben we in de media weer genoeg kunnen lezen over de wijze waarop de Minister van Verkeer en Waterstaat communiceert met de NS en andersom. Parchtige voorbeelden hoe het niet moet. Om een mens onder druk te zien communiceren met zijn omgeving denk ik nog even aan onze Prins Claus, die daar op heel relativerende wijze me omging, of was het toch iets anders?
Misschien aardig om er de Column van Youp van 't Hek van deze week eens op na te lezen.

Noot: Kijk voor het laatste banenaanbod op de IBS pagina's van http://www.jobbingmall.nl en regelmatig op de nieuwsgroepen nl.markt.banen en dds.banenmarkt.
Wil je de column automatisch ontvangen, abonneer je dan! Even een E-mail terugzenden aan hans@ibsss.nl is voldoende, dan wordt je op de mailinglist geplaatst!

 
© TW 2001