1-10-2000 Column 89: De Euro (1)

Ditmaal op speciaal verzoek van een lezer aandacht voor de Euro.
Deze week weer eens extra in opspraak, omdat de Denen tegen de Euro stemden. Een geweldige maar kortzichtige prestatie en weer een bewijs dat de eenwording van Europa niet over rozen gaat.
Of daar iets nieuws mee gezegd wordt, valt te betwijfelen. Toen in de vijftiger jaren de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal in Straatsburg tot stand kwam, bleek wel dat het geaccepteerd krijgen van een supra nationaal lichaam geen gemakkelijke zaak was. Het Benelux samenwerkingsverband was een simpele zaak, zo lang er geen diepgaande kwesties aan de orde kwamen. De animositeit tussen België en Nederland is bijna spreekwoordelijk. Gnuivend zien de Belgen ons de quiz 10 voor taal graag verliezen, omdat wij in hun ogen cultuurbarbaren zijn. Kort daarna was het tijd voor de oprichting van de EEG. Kenmerkend toen was vooral wie de boventoon voerden, meestal combinaties van twee van de drie grote landen. Dan vergeten wij nog gemakshalve de explosieve situatie in Spanje waar vooral de koning, nota bene door een fascist Franco op de troon gezet, de bindende kracht is. Frankrijk kent ook zijn problemen en onlangs nog trad de minister van Binnenlandse zaken af omdat de premier het regionaal bestuur van Corsica te liberaal aanpakte. Wat te denken van de verdeeldheid in Engeland, waar Blair wel een meer liberaal-democratisch bestuur dan een sociaal democratisch bestuur vertegenwoordigd, maar warvoor het lokale draagvlak ook aardig afkalft. Ook Duitsland is de problemen van de éénwording niet te boven, de kosten waarvan zodanig de pot uitgerezen zijn dat Duitsland nu simpelweg niet de locomotief van de EU kan zijn, die het zo vele jaren is geweest. Inmiddels staan er al weer een aantal potentiële nieuwe leden aan de deyr van de EU te rammelen. Het zijn nu een serie landen, die in een supertempo een eind gekomen zijn in management en bestuur, maar die ver af staan van het niveau van de huidige leden. Met andere woorden er wordt binnenkort opnieuw een wissel getrokken op de zo noodzakelijke Europese solidariteit.
Toen dan ook in 1987 in Singapore door de voorzitter van de Singapore Trade Board aan mij de vraag gesteld werd wat ik van het toen bekende motto Europa 1992 dacht, had ik er geen ogenblik moeite mee om de man te antwoorden, dat éénwording op de schaal, toen gedacht, met als realisatiedatum 1992 voor de deelnemende landen toch nog wel iets te moeilijk zou zijn. De man keek mij verbaasd aan. Of wij dan niet begrepen hoe belangrijk het voor ons Europeanen was om één machtsblok te gaan vormen als tegenwicht tegen de Aziatische tijgers. (snel groeiende macht van een aantal Aziatische landen). Ik begreep hem wel. Hij kneep hem voor de samengebalde macht die wij op de been zouden kunnen brengen. Echter zoals wij de Aziaten lang niet altijd begrepen, zo begreep hij onze drang naar zelfbeschikking niet echt. Concreet kwam mijn antwoord erop neer dat wij al blij mochten zijn als wij rond de eeuwwisseling zover zouden zijn. Nauwelijks kon ik in 1987 weten wat ons in West Europa boven ons hoofd hing. Wij dachten nog dat de Sovjet Unie een machtsblok van betekenis zou blijven en ons als natuurlijke vijand een aansporing zou blijven geven tot éénwording. Inmiddels weten wij beter. Gorbatsjov verloor uiteindelijk de macht en Jeltsin kon de eenheid van de Russische Federatie niet handhaven. Kortom anarchie in het kamp van onze historisch vijand. Een mooie gelegenheid om onze eigen verdeeldheid niet daadkrachtig aan te pakken, maar volgens een consensus model (ook wel Poldermodel) door te gaan modderen. Machtsmisbruik van de Commissie in Brussel. Een gevoel bij de bevolking van de deelnemende landen, dat zij toch niets te zeggen hadden. Uiteindelijk geculmineerd in het opstappen van een volledige commissie. Of het nu onder Prodi beter is, is de vraag. Een interessante vraag, want in tegenstelling tot wat men zou denken is het antwoord op die vraag helemaal niet relevant. Het proces moet door op weg naar het ontstaan van een wereldregering. Waarom? Omdat dat de voorwaarde is voor het besturen van ons ruimteschip aarde, waar wij nog niet vandaan kunnen vluchten als wij dat zouden willen. In de tussentijd zijn wij wel bezig, ieder land op zijn eigen wijze, om onze leefomgeving te verpesten en onze kansen op overleving van het menselijk ras op de langere termijn in de waagschaal te stellen.
Politiek heeft de EU aardig de schijn tegen en handelt een beetje overeenkomstig de oude uitspraak over u en zonder u. Toch is het logisch dat het bestuurlijk proces op die manier verloopt. Het Poldermodel werkt op die schaal niet en het uiteenrafelen van ieder probleem tot in de kleinste details, waarna in consensus moet worden getracht tot beslissingen te komen, duurt gewoon veel te lang. Alleen al het regelen van de interne markt in het kader van het Schengen-verdrag is al een drama. Met iedere ademtocht komen wij echter toch steeds verder op onze weg naar de Verenigde Staten van Europa. De Euro is daar een voorbeeld van. Helaas kleven er aan de Euro meteen al een aantal schoonheidsfoutjes. Iedereen die binnen Europa op vacantie is gegaan, ziet in de schappen van de supermarkt producten liggen die op Europese schaal op de markt worden gebracht. Heeft u wel eens de prijzen vergeleken? Als u dat op een wat regelmatige schaal doet, komt u wellicht tot dezelfde conclusie als ik. Herleid naar de waarde van de Euro is de koopkracht per land behoorlijk uiteenlopend. Ja, de regels voor de Euro waren dat de inflatie overal richting 2 % max moest gaan. Hoe wordt die inflatie eigenlijk berekend? Juist, voor ieder land verschillend en het moment van waardebepaling van de lokale valuta tegenover de Euro ligt al weer even terug. Dit nog los van het feit of men die waarde wel goed heeft vastgesteld. Zo'n zelfde gevoel kan ontstaan als wij met onze Euro-waarde in onze gedachten naar de USA gaan, of naar Engeland of Japan. Meer daarover de volgende week.

Noot: Kijk voor het laatste banenaanbod op de IBS pagina's van http://www.jobbingmall.nl/ en regelmatig op de nieuwsgroepen nl.markt.banen en dds.banenmarkt.

 
© TW 2001